МЕТУНИВЕРСИТЕТТЕГІ ҚҰПИЯЛЫЛЫҚ ЖӘНЕ ДЕРЕКТЕРДІ ҚОРҒАУ: VR СЫНЫПТАРЫ МЕН ӘЛЕМДІК ЧАТТЫ ҚОРҒАУ
Жүктеулер
Жарияланды:
2026-06-30Журналдың саны:
Нөмір 1 № 2 (2026): JICS_2_2026Бөлім:
МақалаларМақала тілі:
Қазақ тіліҚаралымдар:
10Жүктеулер:
3Кілт сөздер:
метауниверситет, виртуалды шындық аудиториясы, чат, құпиялылық, деректерді қорғау, RBAC, шифрлау, криминалистика, модерацияАңдатпа
Бұл мақалада VR сыныптарын, ішкі мәтіндік/дауыс чатын және оқу нәтижелерін университеттің ақпараттық жүйелерімен синхрондауды біріктіретін білім беру метауниверситетіндегі деректердің құпиялылығы мен қорғалуы қарастырылады. Онда мұндай платформалардың қауіпсіздігі келесі қауіптердің үйлесімімен анықталатыны көрсетілген: тіркелгі мен аватардың бұзылуы, XR телеметриясы мен биосигналдың ағып кетуі, интеграция және желілік синхрондау тәуекелдері және әлеуметтік-техникалық коммуникацияларды теріс пайдалану. Зерттеудің мақсаты - ақпараттың құпиялылығы мен тұтастығын нақты уақыт режимінде қамтамасыз ететін қайталанатын деректер мен коммуникация қауіпсіздігі архитектурасын әзірлеу. Әдістеме деректерді жіктеуді, қауіпті модельдеуді және құпиялылық бойынша дизайн парадигмасы шеңберінде кіру саясатын ресімдеуді қамтиды. Ұсынылған архитектураға SSO/MFA/RBAC, чат және VR сессиясын модерациялау, сыртқы ақпараттық жүйелермен қауіпсіз интеграция, криптографиялық қорғау (TLS, AES-GCM, KMS/HSM) және журнал жүргізу/криминалистикалық тізбек (SIEM, өзгермейтін аудит журналдары) кіреді.
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Мадина Ипалакова, Данил Шарипов, Dana Tsoy, Евгения Дайнеко, Agariadne Dwinggo Samala

Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.