АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ӨНІМДІЛІГІН БОЛЖАУ ҮШІН ЖЕРДІ ҚАШЫҚТЫҚТАН ЗОНДТАУ ДЕРЕКТЕРІН ҚОЛДАНУ
Жүктеулер
Жарияланды:
2026-02-27Журналдың саны:
Нөмір 1 № 1 (2026): JES_1_2026Бөлім:
МақалаларМақала тілі:
Ағылшын тіліҚаралымдар:
47Жүктеулер:
5Кілт сөздер:
Жерді қашықтықтан зондтау деректері, өнімділік, нормаланған айырымдық вегетациялық индекс (NDVI), ғарыштық суреттер, ғарыштық суреттерді дешифрлеуАңдатпа
Қазақстан Республикасындағы ауыл шаруашылығы елдің азық-түлік қауіпсіздігін және экспортты қамтамасыз етуде стратегиялық рөл атқарады. Бұл жұмыста дәнді дақылдардың өнімділігін бағалау үшін Жерді қашықтықтан зондтау әдістерінің тиімділігін көрсетіледі. Бұл мақалада 2019–2023 жылдар аралығындағы Sentinel-2 ғарыштық суреттері пайдаланылды. Өсімдіктердің нормаланған айырымдық вегетациялық индексі (NDVI) дақылдардың өнімділігін болжау үшін пайдаланылды. Ғарыштық суреттерді дешифрлеу мен NDVI индексін есептеу ArcGIS бағдарламалық жасақтамасы арқылы жүзеге асырылды. Зерттеу нәтижелері NDVI көрсеткіштері вегетациялық кезеңдегі дақылдардың биологиялық өнімділігін дәл бейнелейтінін, сондай-ақ бұл көрсеткіштердің биомасса мен өнім көлемімен өзара тығыз байланысты екенін көрсетті. Сонымен қатар, өнімділікке талдау жасау барысында NDVI көрсеткішімен қатар ауа температурасы, жауын-шашын мөлшері сияқты климаттық параметрлерді де ескерген жағдайда, болжаудың дәлдігі артатыны атап өтілді. Өнімділікті болжаудың практикалық маңызы зор.
