ҚАЗАҚСТАННЫҢ ХАЛЫҚ КӘСІПШІЛІГІ ОРТАЛЫҚТАРЫНЫҢ СӘУЛЕТІ

Аңдатпа

Мақалада мәдени-білім беру инфрақұрылымының объектілері ретінде Қазақстан Республикасының Халық қолөнері орталықтарының сәулеттік және функционалдық-жоспарлау ерекшеліктері қарастырылады. Зерттеудің мақсаты-отандық және халықаралық тәжірибені салыстырмалы талдау негізінде қолөнер орталықтарын қалыптастырудың архитектуралық-жоспарлау және типологиялық принциптерін анықтау және жүйелеу. Зерттеу барысында өндірістік, білім беру, Көрме және қоғамдық функциялардың тиімді өзара іс-қимылын қамтамасыз ететін тұрақты функционалдық аймақтар мен кеңістіктік өзара байланыстар анықталды. Талдау негізінде халықтық қолөнер орталықтарының үш негізгі типологиялық моделі анықталды: жыл бойына жинақы орталық, павильон-кластерлік қолөнер кешені және бейімделгіш көпфункционалды кеңістік. Әрбір модель оның архитектуралық-жоспарлау құрылымы, функционалды ұйымдастырылуы және әртүрлі қала құрылысы мен аймақтық жағдайларда қолданылуы тұрғысынан қарастырылады. Ұлттық, өңірлік және тарихи-мәдени ерекшеліктерді ескере отырып, сәулет шешімдерін біріздендіру мәселелеріне ерекше назар аударылады. Мақалада сонымен қатар материалдық емес мәдени мұраны сақтау, дәстүрлі білімді беру және креативті экономиканы дамыту институттары ретінде халықтық қолөнер орталықтарының әлеуметтік-мәдени рөлі ашылады. Қазіргі заманғы қолөнер орталығы тек өндірістік база ретінде ғана емес, сонымен қатар шеберлердің, білім алушылар мен келушілердің өзара әрекеттесуін қамтамасыз ететін көпфункционалды қоғамдық кеңістік ретінде де жұмыс істеуі керек екендігі көрсетілген. Алынған нәтижелер сәулет-жоспарлау стандарттарын әзірлеуде, халықтық қолөнер орталықтарын жобалауда және тұрақты мәдени дамудың аймақтық бағдарламаларын қалыптастыруда қолданыла алады.