Журналдың этикасы туралы мәлімдеме

Central Asian Transactions on Materials Structure and Properties жоғары басылым этикасы стандарттарын ұстанып, халықаралық ұсынымдарға, соның ішінде COPE (Басылым этикасы комитеті) және ICMJE ұсынымдарына сәйкес жұмыс істейді.

1. Авторлардың этикалық міндеттері

• Түпнұсқалық: мақалалар бұрын жарияланбаған және басқа журналдарда қаралып жатпауы тиіс.
• Плагиат: басқа авторлардың барлық дереккөздері мен идеяларына дұрыс сілтеме жасалуы қажет; мақалалар плагиатқа тексеріледі.
• Авторлық: зерттеудің тұжырымдамасына, әзірлеуіне, орындалуына немесе нәтижелерін түсіндіруге елеулі үлес қосқан тұлғалар ғана автор бола алады. Барлық авторлар мақаланы тапсыруға келісіп, соңғы нұсқасын мақұлдауы тиіс.
• Мүдделер қақтығысы: зерттеуге әсер етуі мүмкін кез келген қаржылық немесе жеке қатынастар ашық көрсетілуі тиіс.
• Деректердің тұтастығы: авторлар деректер мен нәтижелердің дұрыстығына жауапты; деректерді фальсификациялау немесе бұрмалауға тыйым салынады.
• ЖИ қолдану: егер мақаланы дайындау барысында генеративті жасанды интеллект құралдары қолданылса, құралдың атауы мен қолдану мақсаты көрсетілуі тиіс. Мазмұнның дұрыстығына толық жауапкершілік авторларға жүктеледі.

2. Рецензенттердің этикалық міндеттері

• Құпиялылық: мақалалар құпия құжаттар ретінде қарастырылады.
• Объективтілік: рецензиялар бейтарап әрі конструктивті болуы және ұсыныстарға негіздеме беруі тиіс.
• Мүдделер қақтығысы: жеке, кәсіби немесе қаржылық мүдделер қақтығысы болған жағдайда рецензент рецензиялаудан бас тартуы тиіс.
• Уақтылы қарау: рецензиялар белгіленген мерзімде жасалуы керек.

3. Редакторлардың этикалық міндеттері

• Редакторлар барлық мақалалардың әділ және құпия қаралуын қамтамасыз етеді.
• Шешімдер ғылыми сапа, өзектілік және этикалық стандарттарға сәйкес қабылданады.
• Редакторлар мүдделер қақтығысын болдырмауы және рецензиялардың объективті болуын қадағалауы керек.
• Этикалық бұзушылықтар байқалған жағдайда редакторлар әрекет етеді: тергеу жүргізу, автор мекемесін хабардар ету, түзетулер немесе мақала қайтару.

4. Басылым этикасын бұзу түрлері

• Мәтін, суреттер немесе деректерді плагиаттау
• Мақалаларды қайталап жариялау
• Деректерді бұрмалау немесе фальсификация жасау
• Авторлық құқықты бұзу
• Құпиялылықты бұзу

5. Ашық қолжетімділік және авторлық құқық

Барлық мақалалар Creative Commons Attribution (CC BY 4.0) лицензиясы бойынша ашық қолжетімділікте жарияланады, бұл авторлықты көрсету арқылы еркін пайдалану мен бейімдеуге мүмкіндік береді. Авторлар авторлық құқықтарын сақтай отырып, журналға жариялау құқығын береді.