Журналдың редакциялық саясаты

Central Asian Transactions on Materials Structure and Properties

1. Жалпы ережелер

Central Asian Transactions on Materials Structure and Properties — «Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті» коммерциялық емес акционерлік қоғамы шығаратын ашық қолжетімді ғылыми журнал. Журнал материалтану, материалдар инженериясы, құрылымдық талдау, сондай-ақ материалдардың физикалық-механикалық қасиеттері саласындағы іргелі және қолданбалы зерттеулердің нәтижелерін жариялайды. Журнал жылына 4 рет шығарылады, жариялау Open Journal Systems (OJS) платформасын пайдалана отырып электрондық форматта жүзеге асырылады.

2. Журналдың мақсаттары мен міндеттері

Журналдың редакциялық саясаты келесі мақсаттарға бағытталған:

жарияланатын материалдардың жоғары ғылыми деңгейін қамтамасыз етуге;
материалтану саласындағы халықаралық ғылыми алмасуды дамытуға;
түпнұсқа, өзекті және әдіснамалық тұрғыдан негізделген зерттеулерді жариялауды қолдауға;
ғылыми нәтижелерді ашық қолжетімділік жағдайында таратуға;
айқындық, объективтілік және академиялық адалдық қағидаттарын сақтауға.

Журнал келесі бағыттар бойынша зерттеулерді жариялауға бағытталған: металл және бейметалл материалдар, композиттер, наноматериалдар, функционалдық материалдар, материалдарды өңдеу технологиялары, құрылымдық сипаттама, механикалық мінез-құлық, бұзылу механикасы және материалдардың ұзақ мерзімділігі.

3. Жариялау тілі және материалдар түрлері

Жариялауға ағылшын тіліндегі қолжазбалар қабылданады.

Журнал келесі материал түрлерін қарастырады:

түпнұсқа ғылыми мақалалар;
шолу мақалалар.

4. Негізгі редакциялық қағидаттар

Журнал редакциясы келесі қағидаттарды басшылыққа алады:

жарияланатын нәтижелердің ғылыми маңыздылығы мен жаңалығы;
редакциялық бағалаудың объективтілігі;
авторлардың азаматтығына, аффилиациясына, шығу тіліне, жынысына, нәсіліне, діни көзқарасына немесе саяси ұстанымына қарамастан теңдігі;
редакциялық процестің құпиялылығы;
мүдделер қақтығысына жол бермеу;
редакциялық шешімдердің коммерциялық, әкімшілік және жеке факторлардан тәуелсіздігі.

Жариялау туралы шешім тек қолжазбаның ғылыми сапасы, журнал бейініне сәйкестігі және этикалық нормаларды сақтауы негізінде қабылданады. Мұндай тәсіл журнал сайтында жарияланған редакциялық және жарияланымдық этика қағидаттарына сәйкес келеді.

5. Қолжазбаларды ұсыну және бастапқы редакциялық бағалау

Барлық қолжазбалар журналдың электрондық жүйесі арқылы ұсынылады.

Мақала түскеннен кейін бастапқы редакциялық тексеруден өтеді, оның барысында мыналар бағаланады:

журнал тақырыбына сәйкестігі;
ресімдеудің формальды талаптарының сақталуы;
мәтіннің тілдік сапасы;
міндетті құрылымдық элементтердің болуы;
жарияланымдық этика нормаларының сақталуы.

Алғашқы қарау кезеңінде редакция, егер мақала журнал бейініне сәйкес келмесе, ғылыми деңгейі төмен болса, елеулі бұзушылықтармен рәсімделсе немесе адал емес практиканың белгілерін қамтыса, қолжазбаны сыртқы рецензиялауға жібермей-ақ кері қайтаруға құқылы.

6. Рецензиялау

Журнал екіжақты жасырын рецензиялау моделін қолданады, мұнда авторлардың тұлғасы рецензенттерге, ал рецензенттердің тұлғасы авторларға ашылмайды. Бұл объективтілікті және біржақтылықты барынша азайтуды қамтамасыз етеді.

Бастапқы редакциялық бағалаудан өткен әрбір қолжазба тиісті пәндік салада құзыреті бар кемінде екі тәуелсіз рецензентке жіберіледі. Қажет болған жағдайда қосымша рецензенттер, соның ішінде басқа ұйымдар мен елдерден тартылуы мүмкін.

Рецензиялау кезінде мыналар бағаланады:

зерттеудің түпнұсқалығы мен ғылыми үлесі;
әдіснаманың дұрыстығы;
нәтижелер мен қорытындылардың сенімділігі;
құрылым логикасы мен баяндаудың анықтығы;
журнал бейініне сәйкестігі;
библиографиялық базаның өзектілігі мен жеткіліктілігі.

Рецензиялау қорытындысы бойынша мынадай шешімдердің бірі қабылдануы мүмкін:

қабылдау;
аздаған түзетулерден кейін қабылдау;
елеулі түрде қайта өңдеуге жіберу және қайта қарау;
қабылдамау.

Редакция рецензиялаудың бастапқы кезеңін 4–6 апта ішінде аяқтауға ұмтылады, алайда нақты мерзімдер мақала тақырыбы мен сарапшылардың қолжетімділігіне байланысты болуы мүмкін.

7. Қолжазбаларды қайта өңдеу

Авторлар мыналарды ұсынуға міндетті:

қолжазбаның түзетілген нұсқасын;
енгізілген өзгерістерді түсіндіретін, рецензенттердің ескертулеріне толық жауап.

Рецензенттердің ескертулеріне жеткіліксіз немесе формалды жауап беру жариялаудан бас тартуға негіз болуы мүмкін.

Қажет болған жағдайда қайта өңделген қолжазба қайта рецензиялауға жіберіледі.

8. Ғылыми сапа мен ресімдеуге қойылатын талаптар

Қарастыруға тек мынадай талаптарға сай түпнұсқа қолжазбалар қабылданады:

бұрын жарияланбаған;
басқа басылымдарда қаралып жатпаған;
мәтіннің түпнұсқалылығына қойылатын журнал талаптарына сәйкес келетін.

Авторларға арналған жарияланған ережелерге сәйкес, түпнұсқалықтың ең төменгі деңгейі кемінде 65%, ал рұқсат етілетін сәйкестік деңгейі 25%-дан аспауы тиіс. Қолжазбалар мәтіндік ұқсастықтарды анықтау жүйелері арқылы тексерілуі мүмкін.

Журнал халықаралық IMRAD құрылымын ұсынады және бірқатар негізгі талаптарды белгілейді:

мақаланың көлемі, әдетте, 10–14 бет;
мәтін ішіндегі сілтемелер мен әдебиеттер тізімі APA 7th edition бойынша рәсімделеді;
әдебиеттер тізімінде кемінде 15 дереккөз болуы тиіс, олардың кемінде 5-уі халықаралық болуы қажет;
өзін-өзі дәйектеу деңгейі 20%-дан аспауы тиіс.

9. Жарияланымдық этика

Журнал жарияланымдық этиканың халықаралық стандарттарын ұстанады және COPE ұсынымдарын басшылыққа алады.

Авторлар міндетті:

зерттеудің шынайы және нақты нәтижелерін ұсынуға;
дәйексөздер мен сілтемелерді дұрыс рәсімдеуге;
тек нақты авторларды ғана бірлескен авторлар ретінде көрсетуге;
ықтимал мүдделер қақтығысын ашып көрсетуге;
деректерді қолдан жасау, бұрмалау, плагиат, қайталама жариялау және адал емес практиканың өзге де түрлерін болдырмауға.

Рецензенттер міндетті:

құпиялылықты сақтауға;
объективті және дәлелді болуға;
мүдделер қақтығысы туралы хабарлауға;
плагиат, қайталау немесе басқа да бұзушылықтар белгілері анықталған жағдайда редакцияны хабардар етуге.

Редакторлар міндетті:

қолжазбаларды әділ және бейтарап қарауды қамтамасыз етуге;
құпиялылықты сақтауға;
қолжазбаның ғылыми құндылығы негізінде шешім қабылдауға;
шағымдарға, өтініштерге және этикалық бұзушылықтарға ден қоюға.

10. Жасанды интеллектіні пайдалану

Қолжазбаны дайындау кезінде генеративті ЖИ құралдары пайдаланылған жағдайда, автор бұл туралы ақпаратты ашып көрсетуге, құралдың атауын және оны қолдану мақсатын көрсетуге міндетті. Сонымен қатар қолжазба мазмұнының дәлдігі, дұрыстығы және ғылыми адалдығы үшін толық жауапкершілік авторлардың өзінде қалады.

11. Мүдделер қақтығысы, қаржыландыру және қосымша мәлімдемелер

Мақалада келесі мәліметтер көрсетілуі тиіс:

мүдделер қақтығысы туралы;
қаржыландыру көздері туралы;
зерттеудің этикалық мақұлдануы туралы — қажет болған жағдайда;
ақпараттандырылған келісім туралы — қажет болған жағдайда;
деректердің қолжетімділігі туралы;
алғыс туралы;
жасанды интеллект технологияларын пайдалану туралы — қажет болған жағдайда.

12. Авторлық құқық және ашық қолжетімділік

Журнал Open Access моделі бойынша жұмыс істейді: барлық мақалалар жарияланғаннан кейін бірден оқырмандарға тегін, жазылымсыз және қолжетімділік үшін ақысыз ұсынылады.

Жарияланған мақалаларға авторлық құқық авторларда сақталады. Сонымен бірге авторлар баспагерге материалдарды электрондық және баспа түрінде жариялау, көбейту, тарату және архивтеу, сондай-ақ мақалаларды дерекқорларда, репозиторийлерде және индекстейтін жүйелерде орналастыру құқығын береді.

Барлық жарияланымдар Creative Commons Attribution (CC BY 4.0) лицензиясы шарттарымен таратылады, бұл авторлық пен дереккөз міндетті түрде көрсетілген жағдайда материалды көшіруге, таратуға және бейімдеуге мүмкіндік береді.

Журнал сондай-ақ жарияланған мақаланың нұсқасын бастапқы дереккөзге дұрыс сілтеме жасау шартымен өзіндік мұрағаттауға рұқсат етеді және қолдайды.

13. Жариялау құны

Авторларға арналған қолданыстағы ережелерге сәйкес, мақала жариялауға қабылданғаннан кейін бір қабылданған мақала үшін 50 000 KZT мөлшерінде Article Processing Charge (APC) алынады. Төлем қолжазба редакция тарапынан қабылданғаннан кейін ғана жүргізіледі.

14. Құпиялылық және дербес деректер

Авторлар, рецензенттер және редакторлар ұсынған есімдер, электрондық пошта мекенжайлары, аффилиациялар және өзге де дербес деректер тек редакциялық процесс, рецензиялау, жариялау, индекстеу және материалдарды архивтеу мақсаттары үшін, сондай-ақ құқықтық және этикалық талаптарды сақтау үшін ғана пайдаланылады. Мұндай деректерге қолжетімділік редакциямен және баспа процесінің уәкілетті қатысушыларымен шектеледі.

15. Қорытынды ережелер

Журналдың редакциялық саясаты авторлар, рецензенттер, редакторлар және баспа процесінің өзге де қатысушылары үшін міндетті болып табылады. Саясат халықаралық ғылыми баспа ісі стандарттарының, құқықтық талаптардың, техникалық рәсімдердің және стратегиялық міндеттердің өзгеруіне байланысты редакция тарапынан жаңартылуы мүмкін.