ҰҰА МӘЛІМЕТТЕРІН ПАЙДАЛАНУМЕН СУ НЫСАНДАРЫНЫҢ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ЭКОЖҮЙЕЛІК ӨЗГЕРІС ПРОЦЕСТЕРІН ЗЕРТТЕУ

Аңдатпа

Соңғы жылдарда, ішкі су объектілерінің акваланг кешендері өзін-өзі қалпына келтіру қабілетінің шегінен асатын үлкен антропогендік әсерге ие. Дәстүрлі бақылау әдістерін қолдана отырып, геожүйелердің параметрлерін бақылау, яғни зертханалық талдаудан кейін жергілікті жерде су сынамаларын алу – оларды жүргізу үшін айтарлықтай қаржылық және уақыт ресурстарды қажет етеді. Дәстүрлі әдістер жалпы су қоймасының экологиялық жағдайының кеңістіктік көрінісін емес, нүктелік бағалауды береді. Жұмыста ҰҰА орналасқан сенсорлар көмегімен су бетінен шағылысқан күн радиациясын өлшеу арқылы алынған әртүрлі диапазондағы камералардан түсірілген кескіндердің деректері пайдаланылды. Қолданылатын сурет комбинациясы негізгі сипаттамаларды анықтаудың жалпы қабылданған әдістемесіне, сондай-ақ қоршаған орта қасиеттерінің таралуы мен өзара әрекеттесуін кеңістіктік талдау үшін геоақпараттық жүйелерде (ГАЖ) модельдеу әдісін қолдануға негізделген. Сонымен қатар, мақалада DJI Phantom 4 RTK/Multispectral ҰҰА мәліміметтерін өңдеумен, Ертіс өзенінің Өскемен қаласынан шығатын шегіндегі қалалық канализация құйылатын қимасында судың экожүйелік және сапалық жағдайын зерттеу үшін NDVI нормаланған вегетациялық индексі, NDWI нормаланған су айырмашылығының индексі, CI су түсі индексі және NDTI бұлыңғырлық, концентрациясының индекстері хлорофилл «а» индексі анықталды. Алынған нәтижелер зерттелетін аймақтың экологиялық жағдайларын ғылыми талдауға, соның ішінде эвтрофикация процестерін және қоршаған ортадағы басқа өзгерістерді зерттеуге негіз бола алады.