Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

ХХІ ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ (1999-2006 ЖЖ.) ҚАЗАҚТАРДЫҢ САНЫ МЕН ҚОНЫСТАНУЫНЫҢ ДИНАМИКАСЫ

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Гульжан Сарсембаева С. Аманжолов атындағы Шығыс-Қазақстан университеті

Жүктеулер

Жарияланды:

2026-06-30

Мақала тілі:

Орыс тілі

Қаралымдар:

13

Жүктеулер:

4

Кілт сөздер:

ұлт, халқы, саны, қала, ауыл, аймақ

Аңдатпа

Мақалада 1999 және 2006 жылдар аралығындағы Қазақстанның неғұлым көпсанды этностарының сандық көрсеткіші мен қоныстануының ерекшеліктері қарастырылады. Басым келетін тұрғындары туралы мәліметтер ерекше ескеріледі. Қазақстан Республикасының тәуелсіздік алуымен қазақтар мемлекет құраушы этносқа айналды. Бұл олардың сандары мен есеп айырысу заңдылықтарының динамикалық өзгерістерін зерттеуді өзекті етеді. Ұсынылған жұмыс 1999-2006 жылдар аралығындағы қазақ этносының санындағы өзгерістерді зерттелуде. Бұл жұмыста Қазақстан аудандары, қалалары мен ауылдары бойынша қазақтар және неғұрлым ірі этностарының қоныстануы мен сандық көрсеткіштері сипаттайтын кестелер мен мәліметтер келтірілген. Жоғарыда келтірілген демографиялық үрдістерге жасалған анализ негізінде, автор қазіргі кезеңд тұрғылықты халықтың дамуына ықпал ететін эндогенді факторын сипаттайтын демографиялық жағдайлардың тұрақталғаны туралы қорытынды ойын білдіреді. Өткен кезеңмен салыстырғанда (1991-1999 жж.) республика халқының жалпы саны, оның ішінде қазақтар саны да өсуде. Зерттеудің әдіснамалық негізі әдістер жүйесі болды. Жұмыста негізгі жалпы тарихи әдістер қолданылды: тарихи-генетикалық, тарихи-салыстырмалы, тарихи-типологиялық, тарихи-жүйелік. Белгіленген әдістер жалпы ғылыми әдістермен – талдау, синтез, сипаттаумен бірге қолданылды. Сонымен қатар, мақалада статистикалық, демографиялық және математикалық әдістер қолданылды. Зерттеу нәтижелерін ХХІ ғасыр басындағы қазақ этносының демографиялық процестерін зерттеуге арналған ғылыми еңбектерде пайдалануға болады. Жұмыстың қорытындыларын демография, тарих, этнология, саясаттану, әлеуметтану сабақтарына дайындауда пайдалануға болады. Зерттеу демография, тарих, этнология, саясаттану және әлеуметтану бойынша оқу және практикалық құралдарына негіз бола алады.

Сарсембаева, Г. (2026). ХХІ ғасырдың басындағы (1999-2006 жж.) қазақтардың саны мен қоныстануының динамикасы. SOCIAL SCIENCES & DIGITAL HUMANITIES, 2(2), 197–205. https://doi.org/10.51885/3107-2755_SSADH_2026_2_12