ҚАЗАҚСТАННЫҢ ДЕМОГРАФИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ: ТАРИХИ АСПЕКТ (1959-1989 ЖЖ.)

Аңдатпа

Бұл мақалада Қазақстан Республикасының 1959–1989 жылдар аралығындағы демографиялық дамуының аймақтық ерекшеліктері тарихи-статистикалық деректер негізінде кешенді түрде талданады. Кеңестік кезеңдегі тың және тыңайған жерлерді игеру, индустриализация, ұжымдастыру, көші-қон процестері халықтың этникалық құрылымына, урбанизация деңгейіне және аймақтардың әлеуметтік-экономикалық жағдайына елеулі ықпал етті. Зерттеу барысында Бүкілодақтық халық санағының 1959, 1970, 1979 және 1989 жылдардағы деректері негізінде облыстардың қалалық және ауылдық халық үлесі, этникалық құрамның өзгерісі, халықтың табиғи өсімі мен көші-қон динамикасы жан-жақты қарастырылды. Этнодемографиялық ерекшеліктер негізінде ел аумағы төрт негізгі аймаққа: Солтүстік-Шығыс, Орталық, Батыс және Оңтүстік болып бөлініп, әрбір аймақтың өзіндік даму ерекшеліктері сараланды. Сонымен қатар, қазақ халқының үлесінің артуы, славян этностарының біртіндеп азаюы, урбанизация процесінің әркелкілігі сияқты үрдістер анықталды. Мақалада демографиялық өзгерістердің себептері мен салдары ғылыми тұрғыда түсіндіріліп, бұл процестердің қазіргі Қазақстанның әлеуметтік құрылымының қалыптасуына әсері нақты көрсетіледі. Зерттеу нәтижелері өңірлік саясат пен этносаралық тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған шараларды әзірлеу үшін маңызды дереккөз бола алады.