БЕТОН КОНСТРУКЦИЯЛАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫМДЫҚ МОНИТОРИНГІ КЕЗІНДЕ ТАЛШЫҚТЫ-ОПТИКАЛЫҚ ДАТЧИКТЕРДІҢ ТАРАЛУЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ
Жүктеулер
Жарияланды:
2026-06-30Журналдың саны:
Нөмір 1 № 2 (2026): JICS_2_2026Бөлім:
МақалаларМақала тілі:
Қазақ тіліҚаралымдар:
17Жүктеулер:
26Кілт сөздер:
талшықты-оптикалық датчик, Брэгг торы, темірбетон конструкциялары, құрылымдық мониторинг, датчиктерді орналастыруды оңтайландыру, деформациялар, ANSYSАңдатпа
Бұл зерттеудің өзектілігі темірбетон конструкцияларының техникалық жағдайын бақылау жүйелерінің тиімділігін арттыру қажеттілігімен байланысты, мұнда талшықты-оптикалық датчиктердің орнын ұтымды анықтау маңызды рөл атқарады. Зерттеудің мақсаты – элементтердің конструктивтік ерекшеліктерін, жүктемелердің сипатын және пайдалану шарттарын ескере отырып, датчиктердің орналасу сызбасын оңтайландыруға арналған әдістемелік ұсынымдар әзірлеу. Жұмыста датчиктердің орналасуына қатысты бар тәсілдерге шолу жасалып, ANSYS бағдарламалық кешенінде темірбетон элементтеріндегі кернеу-деформациялану күйін сандық модельдеу жүргізілді. Модельдеу нәтижелері бойынша датчиктерді орнатуға ең қолайлы кернеу шоғырлану аймақтары анықталды. Лабораториялық үлгілерде жүргізілген тәжірибелік зерттеулер датчиктердің орналасу сызбасы мен бекіту тәсілі өлшеу дәлдігіне айтарлықтай әсер ететінін растады. Сонымен қатар, ұсынылған тәсіл жүйенің ақпараттылығын төмендетпей, қажет датчиктердің санын азайтуға мүмкіндік береді.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы – конструктивтік параметрлер мен пайдалану шарттарын ескере отырып, талшықты-оптикалық Брэгг торлы датчиктерді орнатудың оңтайлы нүктелерін таңдауға арналған алгоритмді әзірлеу. Практикалық маңыздылығы – ұсынылған тәсілді көпірлер, көпқабатты ғимараттар және гидротехникалық нысандар сияқты құрылыс объектілерін жобалау мен жаңғырту кезінде құрылымдық мониторинг жүйелерінде қолдану мүмкіндігінде.
