Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

БЕТОН КОНСТРУКЦИЯЛАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫМДЫҚ МОНИТОРИНГІ КЕЗІНДЕ ТАЛШЫҚТЫ-ОПТИКАЛЫҚ ДАТЧИКТЕРДІҢ ТАРАЛУЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Нуржигит Смайлов Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу университеті, Алматы, Қазақстан
Айнур Куттыбаева Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу университеті, Алматы, Қазақстан
Азисхан Әмір Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу университеті, Алматы, Қазақстан
Айдана Базарбай Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу университеті, Алматы, Қазақстан
Бейбарыс Cекенов Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу университеті, Алматы, Қазақстан

Жүктеулер

Жарияланды:

2026-06-30

Журналдың саны:

Нөмір 1 № 2 (2026): JICS_2_2026

Мақала тілі:

Қазақ тілі

Қаралымдар:

17

Жүктеулер:

26

Кілт сөздер:

талшықты-оптикалық датчик, Брэгг торы, темірбетон конструкциялары, құрылымдық мониторинг, датчиктерді орналастыруды оңтайландыру, деформациялар, ANSYS

Аңдатпа

Бұл зерттеудің өзектілігі темірбетон конструкцияларының техникалық жағдайын бақылау жүйелерінің тиімділігін арттыру қажеттілігімен байланысты, мұнда талшықты-оптикалық датчиктердің орнын ұтымды анықтау маңызды рөл атқарады. Зерттеудің мақсаты – элементтердің конструктивтік ерекшеліктерін, жүктемелердің сипатын және пайдалану шарттарын ескере отырып, датчиктердің орналасу сызбасын оңтайландыруға арналған әдістемелік ұсынымдар әзірлеу. Жұмыста датчиктердің орналасуына қатысты бар тәсілдерге шолу жасалып, ANSYS бағдарламалық кешенінде темірбетон элементтеріндегі кернеу-деформациялану күйін сандық модельдеу жүргізілді. Модельдеу нәтижелері бойынша датчиктерді орнатуға ең қолайлы кернеу шоғырлану аймақтары анықталды. Лабораториялық үлгілерде жүргізілген тәжірибелік зерттеулер датчиктердің орналасу сызбасы мен бекіту тәсілі өлшеу дәлдігіне айтарлықтай әсер ететінін растады. Сонымен қатар, ұсынылған тәсіл жүйенің ақпараттылығын төмендетпей, қажет датчиктердің санын азайтуға мүмкіндік береді.

Зерттеудің ғылыми жаңалығы – конструктивтік параметрлер мен пайдалану шарттарын ескере отырып, талшықты-оптикалық Брэгг торлы датчиктерді орнатудың оңтайлы нүктелерін таңдауға арналған алгоритмді әзірлеу. Практикалық маңыздылығы – ұсынылған тәсілді көпірлер, көпқабатты ғимараттар және гидротехникалық нысандар сияқты құрылыс объектілерін жобалау мен жаңғырту кезінде құрылымдық мониторинг жүйелерінде қолдану мүмкіндігінде.

Смайлов, Н., Куттыбаева, А., Әмір, А., Базарбай, А., & Cекенов Б. (2026). БЕТОН КОНСТРУКЦИЯЛАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫМДЫҚ МОНИТОРИНГІ КЕЗІНДЕ ТАЛШЫҚТЫ-ОПТИКАЛЫҚ ДАТЧИКТЕРДІҢ ТАРАЛУЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУ. EKTU Journal of Information and Communication Sciences, 1(2). Retrieved from https://journals.ektu.kz/jics/article/view/2051