Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

АҚЫЛДЫ ҮЙ ҚАУІПСІЗДІГІ: ИНТЕРНЕТ ЗАТТАРЫ ЖҮЙЕЛЕРІНДЕГІ ЕНУГЕ ТЕСТІЛЕУГЕ АРНАЛҒАН ҚҰРАЛДАР, ХАТТАМАЛАР ЖӘНЕ ЗЕРТХАНАЛЫҚ ТАПСЫРМАЛАР

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Төлеген Айдынов Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университеті, Астана, Қазақстан
Сакен Тлеубердин Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университеті, Астана, Қазақстан
Жандос Боранбай Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университеті, Астана, Қазақстан
Фариза Тебуева Солтүстік Кавказ федералды университеті, Ставрополь, Ресей
Айгуль Шайханова Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университеті, Астана, Қазақстан
Дина Сатыбалдина Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университеті, Астана, Қазақстан

Жүктеулер

Жарияланды:

2026-06-30

Журналдың саны:

Нөмір 1 № 2 (2026): JICS_2_2026

Бөлім:

Мақалалар

Мақала тілі:

Қазақ тілі

Қаралымдар:

22

Жүктеулер:

8

Кілт сөздер:

ақылды үй, ZigBee, кедергі шабуылы, киберқауіпсіздік, заттар интернеті, бағдарламалық жасақтамамен анықталған радио, оқу стенді, зертханалық кешен

Аңдатпа

Мақала Zigbee сымсыз арналарының кедергі шабуылдарын зерттеуге арналған Ақылды үй зертханалық стендін әзірлеуге арналған, олардың өзектілігі IoT құрылғыларының көбеюіне және олардың физикалық деңгейдегі әсерлерге осалдығына байланысты. Жұмыстың мақсаты-радиожиілік кедергілерін модельдеуді және олардың желінің жұмысына әсерін талдауды қамтамасыз ететін аппараттық-бағдарламалық кешен құру. Әдістер ретінде эксперименттік модельдеу, бағдарламалық-анықталатын радионы қолдана отырып, радиожиілік спектрін талдау және желілік параметрлерді бақылау қолданылды. Эксперименттер барысында кедергілерді іске асыру кезінде құрылғылардың қолжетімділігі 0-20% - ға дейін төмендейтіні, пакеттердің жоғалуы 90-100% - ға дейін өсетіні және жүйенің қызмет көрсетудің істен шығу жағдайына көшетіні анықталды. Ғылыми жаңалық физикалық деңгейдегі шабуылдарды бақыланатын зерттеу үшін нақты әлемдегі ақылды үй құрылғылары мен мамандандырылған бағдарламалық жасақтаманы бірыңғай білім беру кешеніне біріктіруден тұрады. Жұмыстың практикалық маңыздылығы заттар интернетінің киберқауіпсіздігі саласындағы мамандарды даярлау кезінде стендті пайдалану мүмкіндігі.

Лицензия

Creative Commons лицензиясы

Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.

Сан №2 (2026)

Айдынов, Т., Тлеубердин, С., Боранбай, Ж., Тебуева, Ф., Шайханова, А., & Сатыбалдина, Д. (2026). АҚЫЛДЫ ҮЙ ҚАУІПСІЗДІГІ: ИНТЕРНЕТ ЗАТТАРЫ ЖҮЙЕЛЕРІНДЕГІ ЕНУГЕ ТЕСТІЛЕУГЕ АРНАЛҒАН ҚҰРАЛДАР, ХАТТАМАЛАР ЖӘНЕ ЗЕРТХАНАЛЫҚ ТАПСЫРМАЛАР. EKTU Journal of Information and Communication Sciences, 1(2). Retrieved from https://journals.ektu.kz/jics/article/view/2050