ҚАЗАҚСТАН СУ ҚОЙМАЛАРЫНДАҒЫ ТӘУЛІКТІ СУ ДЕҢГЕЙІН БОЛЖАУ ҮШІН МАШИНАЛЫҚ ОҚЫТУ АЛГОРИТМДЕРІН ҚОЛДАНУ

Аңдатпа

Су деңгейінің көтерілуін болжау Қазақстандағы су ресурстарын басқару үшін өте маңызды. Су қоймалары ауыл шаруашылы алқаптарын суаруда, электр энергиясын өндіруде және халықты сумен жабдықтауда маңызды рөл атқарады. Табиғи және адами факторларды, әсіресе деректер аз немесе тез өзгеретін жағдайларды ескере алмауына байланысты дәстүрлі болжау әдістері көбінесе сәтсіздікке ұшырайды. Бұл зерттеуде Қазгидрометтің архивті деректеріне негізделген күнделікті су көлемін болжау үшін үш негізгі машиналық оқыту моделдері - шешім ағаштары, кездейсоқ орман мен K-ең жақын көршілер, сондай-ақ кездейсоқ орман регрессоры мен көп қабатты перцептронға негізделген гибридті модель қолданылды. Деректер тазартылды. Жетіспейтін мәндер енгізілді. Деректер бірыңғай деңгейге дейін масштабталды. Әртүрлі әдістерді қолданғаннан кейін гибридті модель ең жақсы болып шықты. Айтарлықтай ауытқуларсыз ең дәл және тұрақты болжамдарды ұсынды. Бұл зерттеу машиналық оқыту әдістерінің, әсіресе гибридті модельдің Қазақстандағы су ресурстарын басқаруда тиімді түрде қолдануға болатындығын көрсетті. Бұл өз кезегінде мамандарға экологиялық және әлеуметтік мәселелерге тиімдірек жауап беруге үлесін қосады. Болжау мүмкіндігі күрделі өзгермелі факторларды ескеруге негізделген шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді. Бұл су ресурстарын пайдалануды орнықты, әділ және болашақ жағдайларға дайын етеді.