Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

ОСТЕОПОРОЗДЫ ДИАГНОСТИКАЛАУДА ТЕРЕҢ НЕЙРОНДЫҚ ЖЕЛІЛЕРДІ ЖӘНЕ ИЕРАРХИЯЛЫҚ ТӘСІЛДІ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Арайлым Нурекенова Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен қ., Қазақстан
Құмарғажанова Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен қ., Қазақстан
Сәуле Смаилова Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан
Róża Dzierżak Люблин техникалық университеті, Люблин қ., Польша
Роза Нурсадыкова Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен, Қазақстан

Жүктеулер

Жарияланды:

2026-06-30

Журналдың саны:

Нөмір 1 № 2 (2026): JICS_2_2026

Бөлім:

Мақалалар

Мақала тілі:

Қазақ тілі

Қаралымдар:

2

Жүктеулер:

0

Кілт сөздер:

остеопороз, машиналық оқыту, жасанды интеллект, терең оқыту, медициналық бейнелерді талдау, иерархиялық модель

Аңдатпа

Бұл жұмыста терең оқыту әдістерін қолдана отырып, тізе буынының рентгенографиясы бойынша остеопорозды диагностикалау міндеті ұсынылған. Бұл зерттеудің мақсаты медициналық кескіндерді үш негізгі классқа жіктеу үшін әртүрлі конволюциялық нейрондық желілердің тиімділігін талдау болып табылады: норма, остеопения және остеопороз.

Сыналған модельдер ретінде VGG16, ResNet50, EfficientNet-B0, YOLOv8-cls архитектуралары пайдаланылды. Кезеңдік жіктеуге негізделген иерархиялық тәсіл де қолданылады. Бұл модельдер 293 сынақ кескіні бар бірыңғай деректер жиынтығында оқытылды және бағаланды. Бұл осы салыстырмалы талдаудың дұрыстығын қамтамасыз етті. Accuracy, precision, recall және F1-score көрсеткіштері жіктеу сапасын бағалау үшін қолданылды және қате матрицаларын талдау жүргізілді.

Осы эксперименттердің нәтижелері ResNet50 моделі дәлдік пен тұрақтылықтың ең жақсы арақатынасын көрсетіп, 82.3% дәлдікке қол жеткізгенін көрсетті. Бірақ белгілері бойынша ұқсас екі сынып арасында шатасулар болды. Иерархиялық тәсіл остеопения мен остеопороз арасындағы класстар арасындағы шатасуды азайтуға мүмкіндік берді. Бірақ жіктеудің жалпы дәлдігінің төмендеуіне әкелді. Эксперименттердің нәтижесі остеопорозды диагностикалау үшін конволюциялық нейрондық желілерді қолданудың тиімділігін растайды.

Лицензия

Авторлық құқық (c) 2026 Arailym Nurekenova, Сәуле Құмарғажанова, Сәуле Смаилова , Róża Dzierżak, Роза Канашевна Нурсадыкова

Creative Commons лицензиясы

Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.

Сан №2 (2026)

Нурекенова, А., Құмарғажанова, С., Смаилова , С., Dzierżak, R., & Нурсадыкова , Р. (2026). ОСТЕОПОРОЗДЫ ДИАГНОСТИКАЛАУДА ТЕРЕҢ НЕЙРОНДЫҚ ЖЕЛІЛЕРДІ ЖӘНЕ ИЕРАРХИЯЛЫҚ ТӘСІЛДІ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ . EKTU Journal of Information and Communication Sciences, 1(2). Retrieved from https://journals.ektu.kz/jics/article/view/1732

Осы автор(лар)дың ең көп оқылған мақалалары

№ Жарияланымның атауы Авторлар Тиістілігі Тілі Көрулер Күні Дәйексөз
1 Менисктің Жыртылуын Жіктеу Үшін Машиналық Оқыту Алгоритмдерін Қолдана Отырып, Тізе Буынының Мрт Суреттерінің Текстуралық Сипаттамаларын Алу Карменова М., Төлеуғазы З., Дуанбаева Т., Тлебалдинова А., Құмарғажанова С., Zbigniew O.
RU 133 2026-02-27