Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАНДА СИРЕК КЕЗДЕСЕТІН МЕТАЛДАРДЫ БАРЛАУДЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУҒА АРНАЛҒАН ГЕОКЕҢІСТІКТІК АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕ (GISORMEK)

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Маржан Рахымбердина НАО "Восточно-Казахстанский технический университет им. Д. Серикбаева"
Еркебулан Бекишев Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті
Азамат Капасов НАО "Восточно-Казахстанский технический университет им. Д. Серикбаева"
Маржан Тогузова Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті
Байтак Апшикур Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті
Евгений Грохотов Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті

Жүктеулер

Жарияланды:

2026-09-30

Журналдың саны:

Нөмір 1 № 3 (2026): JES_3_2026

Мақала тілі:

Қазақ тілі

Қаралымдар:

59

Жүктеулер:

25

Кілт сөздер:

Геопортал, цифрлық карта, Жерді қашықтықтан зондтау, жер бедерінің цифрлық моделі, , геоақпараттық жүйелер

Аңдатпа

ирек металдарды өндіру және байыту процестерін оңтайландыру геокеңістіктік талдау және деректерді модельдеу саласындағы соңғы жетістіктерді қолдану арқылы мүмкін болады. Бұл зерттеудің мақсаты Қазақстан Республикасының Қалба-Нарын кен белдеуі мен Асубұлақ кен алаңы мысалында сирек металдарды өндіруді оңтайландыру үшін GISORMEK геопортал құрылымын әзірлеу болып табылады. Әртүрлі деректер көздерін, соның ішінде 1:1 000 000 — нан 1:10 000-ға дейінгі әртүрлі масштабтағы карталарға сәйкес келетін мұрағаттық деректерді біріктіретін геологиялық деректер базасы құрылды. Қосымша деректер көздеріне әртүрлі геологиялық комбинациялар мен индекстерді пайдалана отырып өңделген және Шығыс Қазақстанда сирек жер металдарын барлауды оңтайландыру үшін геокеңістіктік ақпараттық жүйеге біріктірілген жер бедерінің цифрлық моделі (ЖБЦМ) және қашықтықтан зондтау мультиспектралды деректері кіреді (GISORMEK). Әзірленген құрылым гетерогенді деректер жиынтығын біріктіруге, барлау объектілерінің орналасуын анықтау үшін геологиялық ерекшеліктерді мұқият талдауға және кеңістіктік теңестіруге мүмкіндік береді. GISORMEK жобасы өңір үшін инновациялық болып табылады, ал картографиялық деректерді жүйелеу нәтижелері Шығыс Қазақстанда пайдалы қазбаларды барлаудың тиімділігі мен қолжетімділігін айтарлықтай арттыра алады.

Рахымбердина, М., Бекишев, Е., Капасов, А., Тогузова, М., Апшикур, Б., & Грохотов, Е. (2026). ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАНДА СИРЕК КЕЗДЕСЕТІН МЕТАЛДАРДЫ БАРЛАУДЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУҒА АРНАЛҒАН ГЕОКЕҢІСТІКТІК АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕ (GISORMEK). EKTU Journal of Engineering Sciences, 1(3). https://doi.org/10.51885/3134-8009_JES_2026_3_16

Осы автор(лар)дың ең көп оқылған мақалалары

№ Жарияланымның атауы Авторлар Тиістілігі Тілі Көрулер Күні Дәйексөз
1 Аэрофототүсіріс, Лидар Технологиялары Мен Жердегі Лазерлік Сканерлеудің Үйлесімі Негізінде Геокеңістіктік Деректерді Алуға Кешенді Тәсілді Қолдану Тогузова  М., Рахымбердина  М., Капасов А., Апшикур  Б., Абдыгалиева  А.
  • Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті
  • Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен қ., Қазақстан
RU 137 2026-06-30