ДЕОРБИТАЦИЯНЫҢ АТМОСФЕРАЛЫҚ КЕЗЕҢІНДЕ ҒАРЫШ АППАРАТЫНЫҢ ДИНАМИКАСЫН ӘРТҮРЛІ АЭРОДИНАМИКАЛЫҚ ЖАҒДАЙЛАРДА МОДЕЛЬДЕУ

Аңдатпа

Мақалада орбитадан түсірілетін ғарыш аппаратының (ҒА) атмосфераға кіру моделi қарастырылады, мұнда ҒА параметрлері биіктікке тәуелді түрде өзгередi. Бұл, ең алдымен, массаның, тікелей аэродинамикалық коэффициенттің және көлденең қимасының өзгеруін қамтиды. Мұндай тәсіл ҒА тығыз атмосфера қабаттарына кірген кезде орын алатын негізгі өзгерістерді ескеруге мүмкіндік береді. Бұл өзгерістер қызу, абляция және конструкция элементтерінің бір бөлігінің жоғалуы сияқты процестермен байланысты.

Зерттеуде кірудің екі нұсқасы талданады. Бірінші нұсқада ҒА өзінің геометриялық пішінін сақтайды деп болжанылады, ал екінші нұсқада сыртқы элементтердің бұзылуы есепке алынады. Әрбір жағдай үшін әртүрлі жылдамдықтар мен кіру бұрыштарында құлау қашықтығы есептелді. Нәтижесінде ҒА құлау қашықтығының жылулық карталары алынды.

Модельдеу нәтижелері конструкцияның бұзылуы құлау қашықтығын орта есеппен 25–27 км-ге ұлғайтатынын көрсетті. Бұл заңдылық барлық қарастырылған сценарийлерде сақталады. Алынған деректер атмосферада ҒА бұзылуын қарапайым деңгейде ескеретін модельдің өзі де кіру кезіндегі динамикада елеулі айырмашылық тудыратынын дәлелдейді. Мұндай модель ықтимал құлау аймағын болжауда және деорбитацияны жоспарлауда қолдануға жарамды