Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

ПАЙДАЛЫ ҚАЗБАЛАР КЕН ОРЫНДАРЫН ИГЕРУ КЕЗІНДЕ ЦИФРЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ ҚОЛДАНУ

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Маржан Игемберлина Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті, Қарағанды, Қазақстан
Әсем Тұякбай Қазақ технология және бизнес университеті
Гульнара Жунусова Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті
Айгерим Естаева С.Сейфуллин атындағы Қазақ агоротехникалық зерттеу университеті

Жүктеулер

Жарияланды:

2026-09-30

Журналдың саны:

Нөмір 1 № 3 (2026): JES_3_2026

Мақала тілі:

Орыс тілі

Қаралымдар:

55

Жүктеулер:

19

Кілт сөздер:

ұшқышсыз ұшу аппараттары, ашық кеніш, тірек нүктелері, сәйкестендіру белгілері, аэрофототүсірілім, биіктік картасы, ортофотоплан, сандық модель

Аңдатпа

Тақырыптың өзектілігі тау-кен өндірісінің тау-кен жұмыстарын бақылау және қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін кеңістіктік деректерді жедел және жоғары дәлдікпен алуға қажеттілігінің артуына байланысты. Мақалада пилотсыз ұшу аппараттарын (ҰҰА) пайдалана отырып, кен орындарын игеру кезінде жер бетінің цифрлық моделін құру әдістемесі келтірілген. Аэрофототүсірілімнің, деректерді өңдеудің және жер бетінің жоғары дәлдіктегі цифрлық модельдерін құрудың заманауи технологиялары қарастырылған. Аэрофототүсірілім, кескінді өңдеу өндірісінің қадамдары сипатталған, бұл қателіктерді азайтуға және модель құру дәлдігін арттыруға мүмкіндік береді. Ұшқышсыз ұшу параметрлерін оңтайландыру және сенсорларды калибрлеу арқылы модельдердің дәлдігін арттыру әдісі ұсынылған. Алынған нәтижелер тау-кен жұмыстарын оңтайландыру және техногендік объектілердің жай-күйіне геодезиялық мониторинг жүргізу және экологиялық бақылауды жүзеге асыру үшін қолданылуы мүмкін.

Игемберлина, М., Тұякбай, Ә., Жунусова, Г., & Естаева, А. (2026). ПАЙДАЛЫ ҚАЗБАЛАР КЕН ОРЫНДАРЫН ИГЕРУ КЕЗІНДЕ ЦИФРЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ ҚОЛДАНУ. EKTU Journal of Engineering Sciences, 1(3). https://doi.org/10.51885/3134-8009_JES_2026_3_12