Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

ТЕХНОГЕНДІК ҚАЛДЫҚТАРДЫ ҚАЙТА ӨҢДЕУДІҢ РЕСУРСТЫ ҮНЕМДЕЙТІН ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ӘЗІРЛЕУ

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Ирина Хлебникова Томск политехникалық университеті, Томск, Ресей
Николай Егоров Томск политехникалық университеті, Томск, Ресей
Гүлмира Байбекова Ұлттық ядролық зерттеулер университеті «МЭФИ», Мәскеу, Ресей
Дамир Курмангалиев Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен қ., Қазақстан
Гулжаз Уазырханова Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, Өскемен қ., Қазақстан

Жүктеулер

Жарияланды:

2026-03-31

Журналдың саны:

Нөмір 1 № 1 (2026): JES_1_2026

Мақала тілі:

Ағылшын тілі

Қаралымдар:

34

Жүктеулер:

43

Кілт сөздер:

Дезактивация, ультрадыбыс, радиоактивтілік, уран, қалдықтар, металл, сүзгі маталары, қайта өңдеу

Аңдатпа

Уран өндіруде қолданылатын жабдықтар мен технологиялық қондырғыларды пайдаланудан шығару процесі металлдық радиоактивті қалдықтардың түзілуіне және жиналуына әкеледі. Бұл қалдықтардың басым бөлігі төмен деңгейлі радиоактивті қалдықтарға жатады және сақтау үшін арнайы жағдайларды талап етеді. ТРҚ-ны ультрадыбыстық өңдеуді қолдану дәстүрлі әдістермен салыстырғанда дезактивация коэффициенттерінің артуына және процесс уақытының қысқаруына ықпал етеді. Зерттеу нәтижелері бойынша қарастырылған сүзгі маталарының түрлері қайта өңдеуге жатады және оларды өнеркәсіптік жағдайда қайта пайдалануға болады. Металл ТРО-ларды дезактивациялау процесінің тиімділігіне әртүрлі ерітінділердің әсері зерттелді. HNO3 ерітіндісін қолдана отырып, ультрадыбыстық өрісте металл ТРО-ларды бір сатылы тазалау арқылы бетіндегі ластану деңгейі 1 альфа бөлшек/см2·мин-нен аз, қабылдалатын 1,2 альфа бөлшек/см2·мин-ден төмен коммерциялық металл алу мүмкіндігі көрсетілді.

Хлебникова , И., Егоров , Н., Байбекова , Г., Курмангалиев , Д., & Уазырханова, Г. (2026). ТЕХНОГЕНДІК ҚАЛДЫҚТАРДЫ ҚАЙТА ӨҢДЕУДІҢ РЕСУРСТЫ ҮНЕМДЕЙТІН ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ӘЗІРЛЕУ. EKTU Journal of Engineering Sciences, 1(1), 168–177. Retrieved from https://journals.ektu.kz/jes/article/view/1763