Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

КАТАДИОПТРИЯЛЫҚ ОПТИКАЛЫҚ ЖҮЙЕЛЕРДЕГІ ПАРАЗИТТІК СӘУЛЕЛЕНУДІ АЗАЙТУ

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Берик Жумажанов «Ghalam» ЖШС, Астана, Қазақстан
Айгуль Кулакаева Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті, Алматы, Қазақстан
Айнур Жетписбаева Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті
Бексултан Жумажанов «Ghalam» ЖШС, Астана, Қазақстан

Жүктеулер

Жарияланды:

2026-03-31

Журналдың саны:

Нөмір 1 № 1 (2026): JES_1_2026

Мақала тілі:

Орыс тілі

Қаралымдар:

26

Жүктеулер:

17

Кілт сөздер:

BDLI, Максутов оптикалық сұлбасы, паразиттік сәуле шығару, ЖҚЗ, бленда, Zemax OpticStudio, катадиоптриялық жүйе

Аңдатпа

Бұл мақалада Жерді қашықтықтан зондтауға арналған спутниктік жүйелерде қолданылатын катадиоптриялық оптикалық жүйелердегі паразиттік сәуле шығару процестерін модельдеу, талдау және төмендету нәтижелері қарастырылады. Зерттеу нысаны ретінде Максутов оптикалық сұлбасы негізінде құрастырылған ықшам BDLI оптикалық жүйесі таңдалды. Зерттеудің мақсаты – паразиттік сәулеленуді азайтуға бағытталған конструкциялық шешімдердің тиімділігін бағалау және оларды ғарыш аппараттарында шектеулі көлем мен масса жағдайында қолдану мүмкіндігін анықтау болып табылады.

Паразиттік жарықтың таралу жолдарын талдау үшін Zemax OpticStudio бағдарламалық ортада кері трассировка әдісі қолданылды, бұл негізгі паразиттік траекторияларды анықтап, оларды тиімді бөгейтін шараларды әзірлеуге мүмкіндік берді. Әртүрлі бленда геометриялары, сондай-ақ жарық сіңіретін және диэлектрлік жабындардың тиімділігі зерттелді. Модельдеу нәтижелері көрсеткендей, паразиттік сәуле шығару деңгейі көру өрісінің шетінде 1,9 %-ға дейін, ал оптикалық ось бойында 0,15 %-ға дейін төмендеуі мүмкін. Күрделі конфигурациядағы жүйемен салыстыру кеңістікте оптикалық компоненттерді дұрыс орналастырудың экрандау тиімділігіне елеулі әсер ететінін көрсетті. Бұл нәтижелер Жерді ғарыштан бақылауға арналған ықшам әрі жоғары дәлдікті оптикалық құрылғыларды жобалауда қолдануға жарамды әдіс болып табылады.

Жумажанов, Б., Кулакаева , А., Жетписбаева , А., & Жумажанов , Б. (2026). КАТАДИОПТРИЯЛЫҚ ОПТИКАЛЫҚ ЖҮЙЕЛЕРДЕГІ ПАРАЗИТТІК СӘУЛЕЛЕНУДІ АЗАЙТУ . EKTU Journal of Engineering Sciences, 1(1), 114–129. Retrieved from https://journals.ektu.kz/jes/article/view/1747