Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

АУЫЛШАРУАШЫЛЫҚ ЖЕРЛЕРІН БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ГАЖ ҚҰРАЛДАРЫНЫҢ ТИІМДІЛІГІ

Жүктеулер

Жарияланды:

2026-02-27

Журналдың саны:

Нөмір 1 № 1 (2026): JES_1_2026

Мақала тілі:

Қазақ тілі

Қаралымдар:

88

Жүктеулер:

42

Кілт сөздер:

геоақпараттық жүйелер, ауылшаруашылық алқаптары, жер мониторингі, кеңістіктік талдау, қашықтықтан зондтау, жерге орналастыру, ресурстарды басқару, жерді қашықтықтан зондтау

Аңдатпа

Мақала Абай облысы мен Шығыс Қазақстан облысының мысалында ауыл шаруашылығы жерлерін мониторингілеу мен басқарудағы геоақпараттық құралдардың тиімділігін бағалайды. Топографиялық негіз, сандық топырақ карталары және Sentinel-2 спутнигінің деректері бірыңғай геобазаға біріктірілген: шынайы түсті композиттер және нормаланған айырмашылық вегетациялық индексі (NDVI), сондай-ақ ауылшаруашылық жамылғысының тақырыптық картасы. Әдістеме атмосфералық кедергілерді бүркемелеуді, маусымдық композиттерді құруды, жерді пайдалану кластары мен топырақ типтері бойынша NDVI аймақтық статистикасын, сондай-ақ процестің тиімділік критерийлерін (дәлдік, тиімділік, еңбек сыйымдылығы, интероперабельділік) қамтиды. Агростресс аймақтары мен айырмашылықтарын анықтайтын аграрлық Ландшафттардың жай-күйінің карталары мен басқару қоймалары алынды "егістік алқаптары" және "жайылымдардың деградациясы". Ғылыми жаңалық цифрлық топырақ карталарын өзектендіру үшін спутниктік индикаторлар мен топырақ зоналығының тәжірибеге бағытталған интеграциясынан тұрады. Практикалық маңыздылығы-жаңартулардың қайталанатын регламентінде және деректердің басқаруда қолдануға дайындығында.

Жұматаева , Ж., Мукалиев , Ж., Оналбаева , Д., Касымханова , К., & Тұрғаналиев , С. (2026). АУЫЛШАРУАШЫЛЫҚ ЖЕРЛЕРІН БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ГАЖ ҚҰРАЛДАРЫНЫҢ ТИІМДІЛІГІ. EKTU Journal of Engineering Sciences, 1(1), 30–41. Retrieved from https://journals.ektu.kz/jes/article/view/1612