СЕЙСМИКАЛЫҚ ӘСЕР БАҒЫТЫ БҰРЫШЫНЫҢ ҚҰМДЫ ГРУНТТАРДАҒЫ ЕҢІСТЕРДІҢ ОРНЫҚТЫЛЫҚ КОЭФФИЦИЕНТІНЕ ӘСЕРІ

Аңдатпа

Мақалада құмды топырақтардан құралған еңістердің орнықтылық коэффициентіне сейсмикалық әсердің бағыт бұрышының ықпалы қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі Қазақстанның оңтүстік өңірлеріндегі жоғары сейсмикалық белсенділікпен және динамикалық жүктеменің кеңістіктік бағытын есептік схемаларда ескерудің қажеттілігімен байланысты. Жұмыстың мақсаты - сейсмикалық күштің әсер ету бұрышы 0°-тан 180°-қа дейін өзгерген кезде орнықтылық коэффициентінің өзгерісін сандық тұрғыдан бағалау. Есептеулер шекті тепе-теңдік әдісі негізінде псевдостатикалық тәсілді қолдану арқылы орындалды, горизонталь және вертикаль үдеулер ескерілді. Ішкі үйкеліс бұрышы мен сейсмикалық коэффициенттің әртүрлі мәндері үшін параметрлік талдау жүргізілді. Нәтижесінде 30-60° аралығындағы көлбеу бағыт ең қауіпті болып табылатыны және дәстүрлі есептік схемаға қарағанда орнықтылықтың 15-20% төмендеуі мүмкін екендігі анықталды. Алынған нәтижелер сейсмикалық қауіпті аймақтарда еңістерді жобалау кезінде қолдануға ұсынылады.