МӘДЕНИ МҰРА НЕГІЗІНДЕ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНДАҒЫ ҚОҒАМДЫҚ КЕҢІСТІКТЕРДІҢ СӘУЛЕТТІК МОДЕЛЬДЕУІ

Аңдатпа

Қазақстанның тарихи қалаларының қазіргі дамуы мәдени мұраны сақтау қағидаттарын және заманауи қала ортасын қалыптастырудың қазіргі әдістерін үйлестіретін жобалық тәсілдерді өзектілендіру мен қолданудың қажеттілігін туындатады. Зерттеудің мақсаты – мәдени мұра негізінде Түркістан қаласындағы қоғамдық кеңістіктерді сәулеттік модельдеудің қағидаттарын айқындау және жүйелеу. Әдістерге Түркістанның қоғамдық кеңістіктерінің морфологиялық және типологиялық талдауы, графикалық модельдеу және дәстүрлі формалар мен заманауи жобалық шешімдерді салыстырмалы зерттеу кіреді. Зерттеуде осьтік және көру байланыстарын талдау әдістері, сондай-ақ қалалық сәулеттік доминанттардың иерархиясын бейнелейтін графикалық модельдерді құрастыру қолданылды.

Нәтижелер Түркістанның қоғамдық кеңістіктерін сәулеттік модельдеу мәдени-тарихи кодты сақтауға және алаң, ось, аула мен терраса сияқты дәстүрлі кеңістіктік құрылымдарды заманауи қалақұрылыстық жағдайларға бейімдеуге негізделетінін көрсетеді. Қаланың кеңістіктік-мәдени қаңқасы тұжырымдамасы ұсынылды, ол формалар мен мағыналардың сабақтастығын қамтамасыз етеді. Зерттеу көрсеткендей, мәдени мұраны жобалаудың әдіснамалық негізі ретінде пайдалану тарихты, мәдениетті және заманауилықты біріктіретін тұрақты әрі бірегей қала ортасын қалыптастыруға ықпал етеді.