ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕГІ СӨЙЛЕУДІ ТАНУДАҒЫ ЖЕРГІЛІКТІ ЖӘНЕ БҰЛТТЫҚ МОДЕЛЬДЕРІНІҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУЫ
Жарияланды:
2025-12-22Журналдың саны:
№ 4 (2025): "Вестник ВКТУ им.Д.Серикбаева"Мақала тілі:
Орыс тіліҚаралымдар:
27Кілт сөздер:
автоматическое распознавание речи, казахский язык, агглютинативные языки, локальные модели распознавания, облачные системы речевой обработки, анализ ошибок распознавания, низкоресурсные языки, морфологическая вариативность.Аңдатпа
Қазақ тілінде автоматты сөйлеуді тану жүйелерін әзірлеу шектеулі тілдік ресурстар мен агглютинативті тілдерге тән жоғары морфологиялық күрделілік жағдайында өзекті мәселе болып қалып отыр. Зерттеудің мақсаты – білім беру және инженерлік ортада практикалық қолдануға қолжетімді жергілікті және бұлттық сөйлеуді тану модельдерін салыстырмалы талдау. Жұмыста дикторлардың жасы, жынысы және сөйлем ұзақтығы бойынша вариативтілігі бар қазақша сөйлеу корпусы пайдаланылды. Бағалау бірнеше деңгейде жүргізілді: сөздік және таңбалық қателік үлесі, сондай-ақ морфологиялық және фонетикалық қателерді талдау. Алынған нәтижелер модельдер арасында айтарлықтай айырмашылықтардың бар екенін көрсетті: тану дәлдігі модельдер арасында ондаған пайыздық тармаққа дейін айырмашылық көрсетеді, ал қателердің басым бөлігі морфемалық шекаралар мен флексияларға қатысты болды. Зерттеудің практикалық маңызы – тұрақсыз желілік инфрақұрылым жағдайында қолдануға қолайлы оңтайлы ASR шешімдерін анықтау. Сондай-ақ жұмыс корпусты кеңейту және постөңдеу әдістерін жетілдіру сияқты одан әрі даму бағыттарын айқындайды.
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2025 ШҚТУ Хабаршысы
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.
