ӨЗДІГІНЕН НЫҒЫЗДАЛАТЫН БЕТОННЫҢ ҚАСИЕТТЕРІНЕ ТАБИҒИ ЦЕОЛИТТЕРДІҢ ӘСЕРІ

Аңдатпа

Мақалада Қазақстанның жергілікті шикізатын пайдалана отырып, табиғи цеолиттер мен тас ұнтағының өздігінен нығыздалатын бетондар (ӨНБ) үшін минералды толтырғыштар ретінде қолданылу нәтижелері көрсетілген. Зерттеуде Алматы маңындағы Чанканай кен орнынан алынған цеолит және Балтабай-1 кен орнынан алынған тау жыныстарын ұсақтау қалдықтарынан алынған тас ұнтағы қолданылған. Зерттеулер әртүрлі қоспалар мөлшерінің бетон қоспаларының реологиялық және беріктік қасиеттеріне әсерін бағалау мақсатында жүргізілді. Цеолит пен тас ұнтағын (цемент массасының 3-20%) енгізудің әртүрлі пропорциялары зерттеліп, олардың бетон қоспаларының ағымдылығы, тұтқырлығы мен беріктігіне әсері 7 күн қатайғаннан кейін анықталды. Нәтижелер көрсеткендей, цеолиттің 7%-ға дейінгі мөлшерін қосу бетонның беріктігін 80%-ға арттырады, бұл оның реологиялық қасиеттеріне теріс әсер етпей, қажетті ағындылықты сақтап, су бөлінуін болдырмайды. Тас ұнтағын және цеолитті бірге енгізу де беріктікті жақсартып, 70 МПа дейінгі нәтижеге қол жеткізеді. Қорытындылай келе, зерттеу жергілікті минералды қоспаларды жоғары сапалы өздігінен нығыздалатын бетондарды жасап шығару үшін тиімді пайдалану мүмкіндігін көрсетеді. Болашақта бұл қоспалардың оңтайлы дисперсиясы мен олардың әртүрлі бетон түрлері үшін беріктік жинау динамикасына әсерін зерттеу жоспарланып отыр.