Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

РЕСЕЙДІҢ ШЫҒЫСЫНДАҒЫ ҚАЛАЛЫҚ КЕҢІСТІКТІ ГИПЕРРЕТТЕУ МӘСЕЛЕСІ: ХАБАРОВСК ҚАЛАСЫ МЫСАЛЫНДА

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Леонид Бляхер Тынық мұхиты мемлекеттік университеті

Жүктеулер

Жарияланды:

30.09.2026

Мақала тілі:

Ағылшын тілі

Қаралымдар:

60

Жүктеулер:

25

Кілт сөздер:

тығыздық, әлеуметтік бостық, көрінбеушілік, бақылау шығындары, қалалық кеңістік, қауымдастық, бірлік

Аңдатпа

Бұл зерттеудің өзектілігі қазіргі Ресей қалаларында, әсіресе Ресейдің Қиыр Шығыс қалаларында байқалатын әлеуметтік-кеңістіктік өзгерістерден туындайды. Кеңестік дәуірден кейінгі кезеңде басталған қалалық ортадағы өзгерістер қалалардың кеңістіктік құрылымының өзгеруіне ғана емес, сонымен қатар әртүрлі әлеуметтік топтар арасындағы өзара әрекеттесу тәсілдерінің қайта құрылуына және жергілікті қауымдастықтардың қалыптасуына әкелді. Бұл зерттеудің мақсаты – Хабаровскті мысал ретінде пайдалана отырып, Ресейдің Қиыр Шығыс қалаларындағы әлеуметтік қауымдастықтардың қалыптасу ерекшеліктерін анықтау. Зерттеудің әдіснамалық негізі қалалық әлеуметтануды, әлеуметтік антропологияны, қалатануды және кеңістіктік талдауды қамтитын қалалық кеңістікті зерттеуге пәнаралық тәсіл болып табылады. Бұл тәсіл қаланы тек аумақтық және әкімшілік құрылымдар жиынтығы ретінде ғана емес, сонымен қатар күнделікті тәжірибелердің, әлеуметтік өзара әрекеттесудің, бейресми байланыстардың және әртүрлі басқару режимдерінің кеңістігі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді. Бұл зерттеу «көрінбейтін қала» деп аталатын нақты әлеуметтік құбылысты зерттейді. Бұл құбылыс, ең алдымен, кеңестік дәуірден кейінгі трансформациядан өткен кеңестік қалалардың бұрынғы «жеке секторына» қатысты. Қазіргі уақытта қатаң бақылауда болатын «көрінетін қаладан» айырмашылығы, мұндағы бақылау тығыздығы әлдеқайда төмен. Міне, сондықтан да билік үшін «көрінбейтін» қалада тұрақты қауымдастықтар қалыптасуда. Бұл мақалада осы қауымдастықтардың жіктелуі ұсынылады және олардың «көрінетін қаламен» қарым-қатынас нысандары анықталады. Алынған нәтижелерді жергілікті басқару органдары мен қала құрылысы және саясат мамандары кеңістіктік даму стратегияларын, көгалдандыру және жаңарту бағдарламаларын әзірлеуде, сондай-ақ тарихи қалыптасқан жеке тұрғын үй құрылысы бар аумақтарды трансформациялауға қатысты шешімдер қабылдауда пайдалана алады. Қолданыстағы жергілікті қауымдастықтардың ерекшеліктерін ескеру қалалық ортаның т Шығыс Ресей қалаларындағы гиперрегуляция мәселесі: Хабаровск мысалындарансформациясымен байланысты әлеуметтік тәуекелдерді азайтуға және мемлекеттік органдар мен жергілікті тұрғындар арасындағы тиімдірек өзара әрекеттесуді ілгерілетуге көмектеседі.

Бляхер , Л. (2026). Ресейдің Шығысындағы қалалық кеңістікті гиперреттеу мәселесі: Хабаровск қаласы мысалында. SOCIAL SCIENCES & DIGITAL HUMANITIES, 3(3), 133–145. https://doi.org/10.51885/3107-2755_SSADH_2026_3_8