ҚАЗАҚСТАННЫҢ АГРОӨНЕРКӘСІП КЕШЕНІНІҢ ДАМУЫНДАҒЫ ESG-ТӘСІЛІ
Жүктеулер
Жарияланды:
2026-06-30Журналдың саны:
Нөмір 2 № 2 (2026): SOCIAL SCIENCES & DIGITAL HUMANITIESБөлім:
Экономика және БизнесМақала тілі:
Орыс тіліҚаралымдар:
17Жүктеулер:
5Кілт сөздер:
ESG-тәсілі, агроөнеркәсіп кешені, тұрақты даму, су үнемдейтін технологиялар, Қазақстан, АӨК мемлекеттік қолдауы, ауылдық жұмыспен қамтуАңдатпа
Мақалада Қазақстанның агроөнеркәсіп кешенін (АӨК) дамытудағы ESG (Environmental, Social, Governance) тұжырымдамасының рөлі талданады. Зерттеудің өзектілігі су ресурстарының тапшылығы, ауылдық жерлердегі жұмыспен қамтудың қысқаруы және аграрлық бизнестің тұрақты есептілігіне қойылатын талаптардың артуымен, оның ішінде 2025 жылдан бастап Қазақстанда міндетті ESG-есептілігінің енгізілуімен байланысты. Мақаланың мақсаты – 2015-2025 жылдардағы деректер мен халықаралық тәжірибемен салыстыруды пайдалана отырып, ESG-тәсілінің Қазақстан Республикасының АӨК дамуына қалай ықпал ететінін жан-жақты бағалау. Зерттеу әдіснамасын 2015–2024 жылдар аралығындағы статистикалық деректерге (ведомстволық есептілік, халықаралық шолулар, салалық БАҚ) жүйелі және салыстырмалы талдау, көрсеткіштерді ESG компоненттері бойынша топтастыру және трендтік визуализация жасау құрады. Нәтижелер су үнемдейтін технологияларды қолдану алаңының қарқынды өсуін (онжылдықта ≈50-ден 312,2-470,1 мың гектарға дейін), еңбек өнімділігінің үш еседен астам артуын және ауыл шаруашылығының парниктік газдар шығарындысындағы үлесінің 27,1%-дан 12,7%-ға дейін төмендеуін көрсетеді, алайда ауылдық жерлердегі жұмыспен қамту қысқаруы мен тасымалдау кезіндегі су шығынының жоғары деңгейі сақталып отыр. Қорытындылар Қазақстан АӨК-нің тиімділігі мен тұрақтылығын арттыру үшін ESG-инвестицияларды одан әрі ұлғайтуды (суару жүйесін жаңғыртуға арналған субсидияларды кеңейту, еңбек стандарттарын арттыру, сертификаттау жүйелерін дамыту) ұсынуға мүмкіндік береді. Жұмыстың практикалық маңыздылығы көрсеткіштердің ұсынылған жүйелеуін салалық саясатты әзірлеуде және инвесторлардың агрокәсіпорындардың ESG-профилін бағалауында қолдануға болатындығында; теориялық маңыздылығы – Орталық Азия АӨК-індегі ESG бойынша эмпирикалық зерттеулердің тапшылығын толықтыруда. Келешек зерттеулердің бағыттары кәсіпорындардың ESG-есептілікпен қамтылуын мониторингтеу және сертификаттау тетіктерінің тиімділігін бағалаумен байланысты
Ocr Result [email protected]Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Kia Nobach, Диас Наханов
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.
