Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

ДЕРЕКТЕР ОРТАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ АНОМАЛИЯЛАРДЫ ПРОАКТИВТІ АНЫҚТАУ ҮШІН ISOLATION FOREST АЛГОРИТМІН ҚОЛДАНУ

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Бейбарыс Сәкенұлы КЕАҚ «Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті»
Толеубековна КЕАҚ «Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті»
Жомартқызы Гүльназ КЕАҚ «Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті»

Жүктеулер

Жарияланды:

2026-07-08

Журналдың саны:

Нөмір 1 № 1 (2026): 2026_1

Бөлім:

Articles

Мақала тілі:

Қазақ тілі

Қаралымдар:

4

Жүктеулер:

4

Кілт сөздер:

деректер орталығы, аномалияларды анықтау, Isolation Forest, машиналық оқыту, Zabbix, ақпараттық қауіпсіздік, проактивті мониторинг, AIOps

Аңдатпа

Деректер орталықтарының (ДО) инфрақұрылымы күрделене түскен сайын, қызмет көрсетудің үздіксіздігін қамтамасыз ету үшін аномалияларды (ауытқуларды) уақтылы анықтаудың маңызы артып келеді. Бұл мақалада физикалық және ақпараттық қауіпсіздікті ескере отырып, деректер орталықтарында мониторингтен жиналған көп өлшемді деректер ағынындағы аномалияларды проактивті түрде анықтау үшін Isolation Forest (iForest) алгоритмі зерттеледі. Дәстүрлі шектік (threshold-based) тәсілдер мен статистикалық әдістерге салыстырмалы талдау жасалынды.

Эксперимент Zabbix мониторинг жүйесінен жиналған 50 000-нан астам өлшемнен (CPU, RAM, желілік трафик, температура, ылғалдылық, қуат тұтыну) тұратын синтетикалық деректер жиынтығында жүргізілді. Нәтижелер Isolation Forest алгоритмінің Local Outlier Factor (LOF) және One-Class SVM әдістерімен салыстырғанда жоғары дәлдік (Precision = 0,93), толықтық (Recall = 0,91) және F1-өлшемі (F1 = 0,92) көрсеткіштеріне қол жеткізетінін көрсетті. AUC-ROC метрикасы бойынша алынған нәтиже 0,94-ке тең болды, бұл алгоритмнің ДО ортасында жоғары тиімділікпен жұмыс істей алатынын дәлелдейді.

Сәкенұлы, Б., Хасенова, З., & Гүльназ, Ж. (2026). ДЕРЕКТЕР ОРТАЛЫҚТАРЫНДАҒЫ АНОМАЛИЯЛАРДЫ ПРОАКТИВТІ АНЫҚТАУ ҮШІН ISOLATION FOREST АЛГОРИТМІН ҚОЛДАНУ. EKTU Journal of Information Security and Cryptography, 1(1). Retrieved from https://journals.ektu.kz/jisc/article/view/1959